In de zaterdagbijlage van het Dagblad van het Noorden van 28 mei staat een paginagroot artikel over onze vereniging. Wij hopen dat hiermee meer aandacht komt aan onze doelstellingen en uiteraard dat er hierdoor meer mensen lid gaan worden, zodat we ook daadwerkelijk wat kunnen bereiken. Want met meer leden staan we sterker!

Originele tekst:

Breukvlak Groningen
Dagblad v/h Noorden, 28 mei 2011
De aarde boven het Groningen-gasveld beeft steeds vaker, zeggen ongeruste bewoners. Ze maken zich zorgen over hun huizen. En ze willen een hogere schadevergoeding. "De NAM moet open kaart spelen."
Door Gerdt van Hofslot

Nee, natuurlijk is Stedum geen Japan. En ook al zijn er dit jaar al tenminste 32 bevinkjes geregistreerd in Noord-Groningen, er zijn nog geen huizen ingestort. De stroom werkt nog prima en dijken en kaden hebben het evenmin begeven.

Toch zijn inwoners van het gebied er niet gerust op. Ze vinden de vergelijking met Japan nogal flauw. "In Japan ging het om een natuurlijke beving. Daar kunnen mensen niets aan doen. In Groningen praat je over aardbevingen die door de mens worden veroorzaakt. Om precies te zijn: door de NAM, die hier aardgas wint", zeggen Jelle van der Knoop en Jan Veenstra van de Groninger Bodem Beweging (GBB).

De groep, die inmiddels zo'n 150 leden telt, is 1,5 jaar oud, maar opereerde vooral achter de schermen. Dat gaat veranderen, belooft het tweetal strijdlustig. "We willen meer leden werven en ook meer aan de weg timmeren. Zo gaan we een proefproces voeren, om te bereiken dat we een reële vergoeding krijgen. En we willen dat de bewijslast wordt omgekeerd. Nu moeten mensen met schade zelf steeds aantonen dat ze schade hebben door de aardgaswinning", zegt Van der Knoop. “Nu zeker is dat de gaswinning schade te weeg brengt, zou de NAM aan moeten tonen dat geconstateerde schade niet door haar wordt veroorzaakt”.

Het gedonder rond de aardbevingsschade duurt al een aantal jaren. De eerste aardbeving in Noord-Nederland, die volgens het KNMI is te wijten aan de gaswinning vond plaats in december 1986 bij Assen. Een pittige beving deed op 8 augustus 2006 Westeremden en omgeving op zijn grondvesten schudden. Hij had een kracht van 3,5 op de schaal van Richter. Het is de zwaarste beving in Noord-Nederland tot nu toe. Hij werd gevolgd door een reeks aardtrillingen in de driehoek Stedum-Loppersum-Middelstum.

De bevingen leidden tot onrust onder de bewoners van het gebied. En ondanks een serie onderzoeken en de oprichting van onder meer een werkgroep ('Niet zeuren we meten zelf onze scheuren'), is die niet weggenomen. Integendeel. Het lijkt er op dat het aantal bevinkjes toeneemt, menen Van der Knoop en Veenstra. En, hoewel het KNMI zegt dat ze in dit deel van Nederland nooit zwaarder zullen zijn dan 3,9 op de Richterschaal, is er veel onzekerheid. "Iedereen hier denkt dat het erger wordt. We hebben dit jaar al weer ruim 30 bevingen gehad. Begin jaren negentig zei de NAM dat het nooit erger kon worden dan 3,4. Dat is nu opgehoogd naar 3,9. Waar is het eind" vraagt Van der Knoop zich af. Hij wil dat de NAM meer informatie geeft over wat zich precies onder de grond afspeelt. "Er is meer onderzoek nodig."

Hoofdseismoloog Bernhard Dost van het KNMI denkt ook dat er iets aan de hand is. "Inderdaad, de laatste jaren zijn er meer aardbevingen in het Groningen-veld. Eerder waren ze vooral onder de verder weg liggende kleine gasvelden", zegt hij.
Maar veel zwaarder dan 3,9 zullen ze echt niet worden, denkt hij. "We hebben de statistiek erbij gepakt en gekeken naar bevingen in het verleden. En we kijken naar de ondergrond. Hoe groot zijn de breukvlakken, welke krachten worden daarop uitgeoefend?. Zo kom je op een bepaald getal." "Voorspellen blijft lastig. Die 3,9 is de beste inschatting die we kunnen maken. Maar zekerheid heb je niet. Er zitten in veel dingen onzekerheden, daar moeten mensen aan wennen", zegt de seismoloog. "Gemiddeld zal zich eens in de tien jaar een beving van 3,5 ergens in Nederland voordoen." Dost, die benadrukt dat hij geen bouwkundige is, kan zich voorstellen dat er schade aan woningen optreedt door de aardschokken in Noord-Groningen. "Bij een beving van 3,5 stort je huis niet in", zegt hij. "Maar de schade die bij dat soort bevingen ontstaat, kan meer dan cosmetische zijn. Je metselwerk kan beschadigd raken. Je zult dan meer moeten doen dan alleen de voegen aansmeren."

De schaderegeling staat centraal in het dispuut tussen de Groninger Bodem Beweging en de NAM. "Ik heb nu 700 euro gekregen. Na elke beving kit ik de scheuren in de muren weer dicht. Maar het moet natuurlijk anders. De schade moet structureel worden aangepakt. Maar dat kun je niet met een paar honderd euro. De schaderegeling van de NAM is niet serieus. Ze halen hier voor miljoenen aan gas uit de grond, dus waarom kunnen ze ons dan niet fatsoenlijk compenseren", foetert Jan Veenstra uit Middelstum. Viermaal heeft hij een claim bij de NAM ingediend. "TNO heeft vijf dagen nodig om een huis op aardbevingschade te onderzoeken. De NAM stuurt een inspecteur die in twee uur door je huis loopt en dan met een voorstel komt. Wat verwacht je dan?" voegt Van der Knoop toe.

In het hoofdkantoor van de NAM in Assen kijken het hoofd van de afdeling vergunning Hemmo Lamfers en voorlichter Chiel Seinen verbaasd. Ze herkennen zich niet in de kritiek. Volgens hen heeft de NAM een solide en goed toegankelijke schaderegeling en is er een fors bedrag uitgekeerd de afgelopen jaren. Lamfers overhandigt een overzicht. Daaruit blijkt dat de NAM tot nu toe 965 schadeclaims heeft ontvangen. In circa 730 gevallen is er ook geld uitgekeerd, Het totale bedrag is ongeveer 1,2 miljoen euro. Omgerekend is dat een gemiddelde uitkering van 1643 euro. Ze vinden dat de schade door de gaswinning niet overdreven moet worden. "In acht van de tien gevallen gaat het om een scheur. Die kun je professioneel repareren. Je praat voornamelijk over scheuren in het pleisterwerk. Een hele muur vervangen is dan ook overdreven", meent Seinen. "Natuurlijk, het is niet prettig om zo'n beving mee te maken. Dat zullen we zeker niet ontkennen. Maar de schade bij trillingen van 3,5 of minder is beperkt. En nogmaals, wie een beroep op onze schaderegeling doet, wordt altijd goed geholpen. De procedure staat op internet en is eenvoudig. De afhandeling verloopt soepel, in driekwart van de gevallen komen we er uit. Wij vergoeden de schade als de claim verband houdt met een aardbeving." Dus de NAM doet genoeg voor klagers? "Ja, de NAM doet genoeg", zegt Lamfers. Maar, voegt hij wel toe, de schade-inspecteurs die voor de NAM op pad gaan, hebben opdracht gekregen 'iets meer de tijd te nemen'. "Als er echt een nieuwe scheur zit of een bestaande scheur is aantoonbaar erger geworden, dan gaat een lokale aannemer die de situatie goed kent er mee aan de slag."

In Stedum hebben Veenstra en Van der Knoop het gevoel dat er meer inzit. "Mensen moeten gebruik maken van hun rechten. Er blijven nu teveel claims liggen. Zo lang de Groningers niet zeuren, gebeurt er niets. We hebben altijd al scheuren in onze huizen gehad, zeggen ze hier dan. En bewijs maar eens dat nieuwe scheuren door de NAM ontstaan".